Arbeid
De Nederlandse sierteelt is een belangrijke economische sector die werk biedt aan duizenden mensen. Arbeidsmigranten leveren daarbij een waardevolle bijdrage, vooral in drukke periodes. De sector zet zich in voor veilige, eerlijke en verantwoorde arbeidsomstandigheden. Toch blijft de positie van deze werknemers aandacht vragen. Misstanden raken namelijk niet alleen de werknemers zelf. Ze kunnen ook leiden tot ondermijnende criminaliteit, waarbij criminelen misbruik maken van gewone bedrijven en legale structuren. Daarom werken gemeenten, ondernemers en andere ketenpartners samen aan transparantie, bewustwording en preventie. Zo maken ze de sector samen weerbaarder. Vanuit die gezamenlijke verantwoordelijkheid is dit project onderdeel van de Aanpak Weerbare Sierteeltsector.
Een van de misstanden die binnen dit thema voorkomt, is arbeidsuitbuiting. Arbeidsuitbuiting betekent dat iemand door dwang of misleiding onder zeer slechte omstandigheden moet werken, terwijl een ander daar bewust aan verdient. Dat is strafbaar, maar vaak moeilijk te bewijzen. Veel vaker gaat het om ernstige benadeling, bijvoorbeeld te weinig loon of veel te lange werkdagen. Dat is minder zwaar, maar het kan uitgroeien tot uitbuiting als niemand ingrijpt. Daarom richt het project zich op allebei.
Ook ondernemers kunnen onbedoeld geconfronteerd worden met risico’s in hun keten, bijvoorbeeld wanneer onvoldoende zicht bestaat op de herkomst van arbeidskrachten of de omstandigheden waaronder zij worden ingezet.
We gaan ervan uit dat de meeste ondernemers het goed willen doen. Een deel van de bedrijven die personeel inhuren, en van de uitzendbureaus die dat personeel leveren, kent de risico’s al en geeft het goede voorbeeld. Anderen willen het ook goed doen, maar missen de kennis of de middelen. En sommige ondernemers nemen risico’s voor lief, bijvoorbeeld door niet te vragen waar hun personeel vandaan komt. Het project laat zien hoe het goed kan en helpt ondernemers risico’s op tijd te herkennen. Zo willen we misstanden een stap voor zijn. Wie bewust profiteert van uitbuiting, krijgt te maken met toezicht en opsporing.
Het project werkt langs twee lijnen.
De eerste lijn helpt ondernemers om zelf alert te zijn. Ondernemers die het al goed doen, delen hun werkwijze met collega’s. Er komen praktische hulpmiddelen, zoals checklists en een routekaart die laat zien waar je terechtkunt als je iets niet vertrouwt. En met trainingen en bijeenkomsten vergroten we de bewustwording.
De tweede lijn kijkt naar het grotere geheel. Welke gaten in wetten, regels of toezicht maken deze misstanden mogelijk? Die knelpunten legt het project neer bij de partijen die er iets aan kunnen doen, zoals gemeenten, opsporingsdiensten en brancheorganisaties.
Het project wordt geleid door een projectleider die nauw samenwerkt met ondernemers, brancheorganisaties, gemeenten en opsporingsinstanties. Bestuurlijk opdrachtgever is de stuurgroep van de Aanpak Weerbare Sierteeltsector. De helft van het project wordt betaald door de Regio Deal Sierteelt. Het project is gestart op 1 september 2026 en loopt tot en met eind 2028. De financiering is tot stand gekomen via de Regio Deal Sierteelt en de vier gemeenten uit de aanpak.
